Mehmet Akif Ersoy
(d. 20 Aralık 1873, İstanbul – ö. 27 Aralık 1936, İstanbul)
Arnavut şair, düşünür, veteriner, öğretmen, vaz, yüzücü, milletvekili, Türkiye Cumhuriyeti İstiklal Marşı’nın şairi.
Mehmet Akif Ersoy, Hicri Şevval 1290 (Aralık 1873)’de İstanbul’un Fatih ilçesinin Sarıgüzel mahallesinde doğmuştur. Babası Mehmet Tahir Efendi (İpekli Temiz Tahir Efendi), oğluna doğum tarihini belirten “Ragıp” adını vermiştir. Ancak arkadaşları ve çevresi ona “Akif” demiştir. Babası vefatına kadar Ragıp adını kullanmıştır. Geleneklere uyularak 4 yıl 4 ay 4 günlükken Fatih’te “Emir Buhari” mektebine başlamıştır. İki yıl sonra ilkokul bölümüne geçmiştir. Aynı yıl babasından Arapça öğrenmeye başlamıştır. 1882’de Rüştiyeye (ortaokul) başlamış ve aynı zamanlarda Fatih Camii’nde Farsça dersler veren Es’ad Dede’yi takip etmiştir. Türkçe ve Fransızca’da akranlarından çok daha ilerideydi. 1885’te Mülkiye İdadisine (sivil lise) başlamıştır. (Akif lise döneminde babasını kaybetmiştir – 1888. Ertesi yıl evleri de yanmıştır.)
Hayata erken atılma endişesiyle yeni açılan Baytar Mektebi’ne kaydını yaptırmış ve mektebi birincilikle bitirmiştir. Bu sıralarda spora oldukça meraklı olan Akif, özellikle güreş ve yüzme olmak üzere uzun yürüyüş, koşu ve gülle atma yarışlarında akranları arasında başarılı olmuştur. Öğretmenlik hayatına 1906’da ders muallimi olarak başlayan Mehmet Akif, 1923 ve 1924 yıllarının kış aylarını Kahire’de geçirdikten sonra, 17 Haziran 1936 tarihine kadar on buçuk yıl orada kalmış ve Mısır’da Kahire Üniversitesi’nde Türkçe öğretmenliği yapmıştır (1929-1936).
Yirmi beş yaşında iken İsmet Hanım ile evlenen Mehmet Akif’in üç kızı (Cemile, Feride, Suad) ve dört oğlu (Emin, Tahir, Murat, Fatih) toplamda yedi çocuğu dünyaya gelmiştir. Ancak Mısır’da “sıtma” hastalığına yakalanmış ve durumu ağırlaşınca, 17 Haziran 1936’da İstanbul’a dönmüştür. İstanbul’da tedavi olmuşsa da iyileşememiş, 27 Aralık 1936 tarihinde saat 19.45’te Beyoğlu’ndaki Mısır Apartmanı’nda ebediyete intikal etmiştir.
Yayınlanmış Eserler:
Mehmet Akif Ersoy’un şiirleri Safahat adı altında toplanan 8 kitaptan oluşmuştur:
- Kitap: Safahat (1911)
- Kitap: Süleymaniye Kürsüsünde (1912)
- Kitap: Hakkın Sesleri (1913)
- Kitap: Fatih Kürsüsünde (1914)
- Kitap: Hatıralar (1917)
- Kitap: Asım (1924)
- Kitap: Gölgeler (1933)
- Kitap: Safahat (Toplu Basım) (İlk 1943)